Akvaryumda azot döngüsünün tamamlanması sonucu oluşan nitratın akvaryumunuzdan uzaklaştırmak için iki seçeneğiniz vardır. Bunlardan biri kısmi su değişimi, diğeri ise akvaryumunuza su bitkileri eklemek olacaktır.
Nitrat, nitrit ve amonyaktan daha az zehirli olmasına rağmen belli düzeylerin üzerine çıkınca balık üzerinde rahatsızlık verici etkileri vardır. Balıkların solungaçlarında yanma ve buna bağlı kendini kumlara, sert yüzeylere sürtünme gibi davranışlar gözlenebilir. Bu sürtünmeler balığın pulları üzerindeki koruyucu mukozanın azalmasına neden olur. Bu durum da balığın dış etkenlere karşı daha hassas, hastalıklara daha drençsiz bırakır.
Bitkiler gelişimleri için suda ki nitratı kullanarak, nitrat fazlalığından oluşabilecek kötü etkileri azaltmak için birebirlerdir. Ayrıca bitkiler nitratı kullancağından, alglerle rekabet halinde olacaklardır. Bu rekabet, akvaryum hobicilerinin yosunlanma diye tabir ettiği olayın kısmen de olsa önüne geçilmesini sağlayacaktır..
Sözün kısası akvaryumunuz kavanoz veya dev malawi akvaryumu da olsa balıkların sağlığı açısından akvaryumlarınızda bitki bulundurmanın yollarını aramakta fayda vardır.
Melanochromis auratus, Malawi’nin altın balıkları, yavruyken sahip oldukları göz alıcı beyaz ve sarı çizgili renkleriyle albenisi olan bir balık. Fakat bu güzel renkleri, diğer balıklar üzerinde korkutucu bir etkisi var. Yavru olarak aldığım bu balıklar, küçük boylarına rağmen şimdiden akvaryumun belalı balıkları olmaya adaylar. Hemen akvaryumda kendilerine bir bölge belirlediler, kumdan kraterlerini kazmaya başladılar. İnce vücutlarından beklenmeyecek bir hıza sahipler. Bu hızı daha çok kavga etmek ve bölgelerini korumak için kullanıyorlar. Malawi akvaryumuna, yeni başlayanların bu renklere kanmaması ve kesinlikle almaması gereken bir balık.
Bu balık hakkındaki tecrübelerim arttıkça, yazıyı ve fotoları güncelleyeceğim.
Erkek olduğunu düşündüğüm auratusun, sarı renkleri zeytuni bir yeşil, biraz kahverengine döndü. Yüzü iyice karardı. Beyaz çizgileri hafif maviye döndü.
Erkek balığın renkleri iyice kararmaya başladı. Evdekiler sen yeni balık mı aldın diye soruyorlar. 
Melek balıkları, adları gibi narin balıklardır. Hastalıklara karşı dirençli olmakla birlikte, hızlı balıkların olduğu, sürekli ani hareketlerin olduğu ofis gibi ortamlarda rahatsız olurlar, strese girerler.
Melek balığı üretmek için öncelikle büyük bir akvaryum gereklidir. Örneğin meleklerin üredikleri akvaryumum 100*40*60 (60 yükseklik) boyutlarındaydı. Genellikle yavaş ve dikey hareket eden melekler için akvaryumun yüksekliği fazla olması idealdir. Balıkların kendini rahat hissetmeleri için saz gibi kripto gibi uzun boylu bitkiler ve geniş yapraklı anubias türleri gerekmektedir. Korktuklarında bu bitkilerin arkasına saklanıyorlar ve oldukça başarılılar. Kocaman, eliniz kadar olmuş balığın, akvaryumda kaybolması ilginç bir durum. Bunu vücutlarının yandan basık ve nerdeyse bitki gövdesi gibi incecik olmasına borçlular.
Sakin bir yerde, bitkili ve rasbora gibi sürü balıklarının olduğu bir büyük bir akvaryuma ekleyeceğiniz yavru melekler kendi aralarında eşleşecekler ve yaklaşık 6-8 ay sonra bir bölgeyi sahiplenecekler ve orda üremeye başlayacaklar.
10 tane yavru melek balığı almanız halinde, bir iki çift çıkması muhtemeldir. Ama bu akvaryum, eş tutmuş melek balıklarına oldukça geniş olmasına rağmen diğer meleklere yapacakları saldırılarla, diğerlerine akvaryumu dar edeceklerdir. Diğer balıkların iyiliği için diğer eş tutanlar ile eşi olmayanları balıkları başka bir akvaryuma ayırmanız gerekiyor. Hadi iki çift belki bakılır ama çok kavga ediyorlar. Tek kalanlar ise acınacak durumda oluyor.
Melekler yumurtlamadan bir gün önce üreme hazırlıklarına başlarlar. Genellikle yeni yaprak veren bir bitkiyi seçerler. Burda ilk önce yaprağı ağızlarıyla iterler, didiklerler, üstüne hafiçe sürtünerek geçerek, üreme denemeleri yaparlar. Bu hareketler yaprağı temizlemek ve yumurtlama için uygun mu diye kontrolden ibarettir. Ertesi gün ya sabaha doğru, ya da akşama doğru yumurtlamaya ve sperm ile döllemeye başlarlar. Melek yumurtaları yapışkandır. Dişi erkek farkını ilk defa belki bu yumurta dökme de farkedersiniz. Dişinin yumurtlama tüpü dışarı çıkmıştır, rahatlıkla farkedilir. Erkeğinki ise zor gözükür daha küçük ve incedir.
Yumurtalama sırasında özellikle erkek çok sinirli olur o hantal hareket eden balık ok gibi gelen geçene saldırır. Balıklarınız yumurtaladılar, iyi ama sorun akşam ışıklar sönünce başlar. Işık sönünce panikleyen çift kendi yumurtalarını yemeye başlayabilir. Ya da sadece biri başlayabilir. Eğer sadece biri yiyorsa ve yiyen dişiyse ışığı tekrar hiç açmayın erkek napıyon diye bir iki kere çakar dişinin aklı başına gelir. Eğer dişi, bu erkeği ikna eder çok lezettli filan diye kandırırsa alışkanlığa dönüşebilir bu davranış. O yüzden ilk önce akvaryumun bulunduğu odanın her zamanki ışığını açık tutun sonra akvaryumun ışığını kapatın. Ya da hiç kapatmayın. Yavrulama süresince 7*24 ışıklar yansın. Bu yumurta yeme paniklemesi eğer akvaryumda tehditkar balıklar varsa oluyor. Benim melek çifti yumurtladıktan sonra ışık kapatılınca zaman geçtikçe paniklemediler ertesi güne bolca yumurta kalıyordu. Doğada, bu yumurtalara ay ışığında baktıklarını düşünüyorum.
Ertesi gün sürekli yumurtaların havalandırılması ve beyaz renkte olan mantarlaşmış, yumurtaların ayıklanması şeklinde geçer. Akşama doğru, bu sefer yumurtaları ağızlarına alan melek çiftimiz, yumurtaları başka bir yere nakleder. Bu nakletme işlemi yine önemlidir, streslidir.
Üçüncü gün ise yumurtaların canlandığı ve gözlerinin oluştuğu ve kuyruklarının çıktığını fark edesiniz.
Dördüncü gün daha bir balığa benzemişlerdir. Yumurta keseleri farkedilir. Yapraktan düşmeye, hafif hafif yüzmeye anne babayı delirtmeye başlamışlardır.
Beşinci gün artık yavruların yapışkanlıkları geçmiş, yapıştıkları kardeşlerinden ayrılmaya hafif hafif yukarı doğru yüzmeye başlarlar. Akşam baktığınızda hepsi yüzüyorsa büyük ihtimalle ilk yemlerini almaya hazırdırlar. Artık artemia vermeye başlayabilirisiniz. Bu serbest yüzmeye başladıkları akşam büyük bir sorun baş gösterecektir. Anne baba ışık sönünce yine yavruları yaprağa toplamak isteyeceklerdir ama yavrular artık çok az yapışacakları için anne baba ne kadar onları bir araya toplamaya çalışsa da başarılı olamayacaklardır. Yaprağa konan yavru artık yüzmenin verdiği şevkle yaprakta durmayacaktır. Bundan sonra ben ışıkları 7*24 açık bırakırdım yoksa yavrular toplanamaz ve ölürlerdi. Zaten videolarda farketmişsinizdir akvaryumun camları baya yosunlanmıştı.
Eğer çift yumurtluyor ama başarılı olamıyorsa üzülmeyin melekler yumurtlamaya başladı mı 9 gün arayla yumurtlamaya devam ederler. Elinde sonunda tecrübe kazanacaklardır. Siz de onları izleyerek nerde hata yaptığınızı farkedeceksiniz. Anne babanın nasıl, yavrularını toz bulutu gibi gezdirdiklerini ve sürüden uzaklaşanları ağızlarına alıp tekrar sürünün içine püskürtüğünü göreceksiniz.
Keyifli Akvaryumlar.
Balık beslemeyenler için kusturma olayını kısaca şöyle anlatıyım.
- Cichlidler, akvaryum severler tarafından yavru bakımları için sevilmektedirler.
- Malawi ve Tanganyika cichlidlerin bir çoğu yavrularını büyültmek için yumurtalarını ağızında saklar.
- Olay şöyle gerçekleşiyor. Erkek dişi birlikte dönmeye başlıyorlar. Dişi bu çiftleşme dansında yumurtluyor ama yumurtalarını kumda bırakıp korumaktansa, ağızında biriktiriyor. En sonda erkeğin spermini alıp dölleniyor yumurtalar.
- Dişi ağzında yumurtalarla, sudaki plakton ve zooplanktonlar dışında yem yemeden yavrular çıkana kadar bekliyor. Bu süre suyun sıcaklığına ve cichlid türüne göre ortalama 20 – 30 gün sürüyor.
- Balıkların annesi yavruları için özveriyle bekliyor. Sonunda yavruları ağzında tutamayacak hale gelince taşların arasına salıyor.
Doğal yöntem yukardaki gibi gerçekleşiyor.
Akvaryumda ise dişi balık yumurtaları ağzına alıp, erkeğin bölgesinden uzaklaşması eğer mümkün değilse veya yeteri dişi balık yoksa erkek balığın saldırılarına maruz kalıyor. (Küçük akvaryum, yetersiz dişi balık, az saklanma bölgesi ve erkek balığın dikkatini dağıtacak balık miktarının az olması dişi balığın saldıralara maruz kalmasına neden oluyor.)
Bunu gören akvaryumcular, hem yavruları kurtarmak için hem de dişi ağzında yumurta tuttunca zayıflayacağından dolayı balıkları kusturuyorlar. Açıkçası bir sürü balık ürettim ama bir kere bu kusturmayı denemedim. Hayvanlara acı çektirmeye gerek yok.
O kadar balık ürettim, taktiğim basitti
Dişiyi ana akvaryumdan kepçe ve bir kap yardımıyla alıyordum. Belki inanmayacaksınız balıklar kepçenin içine beni al götür bu yerden dercesine giriyorlardı. Dişilerin olduğu ayrı akvaryuma atıyordum. O akvaryumda balıkların yavrularını bırakacağı güvenli bir bölüm. Bir de her dişi balığın beklemesi için mağrası vardı.
Sonunda dişi kendiliğinden yavruları bırakırdı. Bana da dişiyi tekrar ana akvaryuma almak ve yavruları toplamak kalırdı.
Japon balıkları soğuk su balığıdır.
Japon balıkları, geniş bir sıcaklık aralığında yaşayabilirler ve bilinenin aksine, ılık su balıklarıdır. Soğuk bahçe havuzlarında da yaşayabilmelerinden dolayı soğuk su balığı sanılmaktadırlar. Japon balığı bir sazangildir ve ideal gelişme sıcaklığı 23 ila 25 santigrad derece aralığındadır. Soğuk su balıkları 20 santigrat derece sıcaklığın üstünde yaşayamayan alabalık gibi balıklardır.
Japon balıkları, eğer büyük bir akvaryumda ve sabit sıcaklıkta bakılırsa süphesiz daha sağlıklı olacaklardır. Özellikle kışın bir ısıtıcı kullanılmazsa, gece gündüz değişen oda sıcaklığından dolayı vücut drençleri düşecek ve hastalıklara yakalanmalarına neden olacaktır..
Kavanozda Japon Balığı
Bir balığı kavanoza koymak kadar saçma bir davranışı kabul edemiyorum. Mutlaka filitreli, balıkların yüzebileceği bir akvaryumda bakılmalıdırlar.
Japon Balığı Sağma Teknikleri
Japon balıkları herhalde en büyük eziyeti, Japon balığını sağmaya çalışan, çok akıllı arkadaşlardan çekiyor. Sağma yöntemleri zaten yanlış hem de bunu marifetmiş gibi youtube ve forumlarda paylaşıyorlar.
Sazangillerin yumurtaları sağılmak için uygun değildir. Yumurtalar yapışkandır. Bu yapışkanlığın giderilmesi gerekmektedir yoksa yumurtalar mantarlaşacaktır.
Dişi balık, periyotlar halinde yumurtlar çünkü yumurtaları hepsi aynı anda olgunlaşmamıştır. Hepsinin olgunlaşması için hormon verilmelidir.
Japon balıkları sağılacaksa ilk önce dişi sağılır. Sonra Erkek Balık sağılır. Balığın spermi suda 28 saniye ile 3 dakika canlı kalabilmektedir.
Sazangillerde yumurtalar üreme kanalı vasıtasıyla dışarı verilirken, salmonidlerde vücut boşluğundan kanal vasıtası olmadan anal açıklıktan yumurtalar çıkar. Minik Japon balığına yaptığınız baskılarla hayvanın iç organlarına zarar veriyorsunuz.
Melanochromis joanjohnsonae (Likoma İncisi)
- Likoma İncisi – Melanochromis joanjohnsonae
Buz mavisi rengi ve parıltısıdan dolayı likomanın incisi adını hak eder. (Pearl of Likoma // Likoma, Afrika’daki Malawi Gölünün bir bölgesidir.)
Yazının Devamını oku »
Aulonocara sp. (İmparator)
- İmparator – Aulonocara sp.
Malawi akvaryumlarının imparatorları, erkeklerinin diğer mbunaların aksine hep gösterişli bir şekilde sırt (dorsal) yüzgeçlerini dik tutarak, tüm renklerinin canlılığını gösterdiklerinden bu ismi hak ederler.
(Belki bundan dolayı Amerikalılar da tavuskuşu [peacock] diyorlar. Mbunalar daha çok üreme esnasında veya bölgesini korurken böyle davranırlar.)
Yazının Devamını oku »
Labidochromis caeruleus (Sarı Prenses)
- Sarı Prenses – Labidochromis caeruleus
Çarpıcı sarı renginden dolayı yabancı forumlarda elektrik sarısı (electric yellow) diye isminlendirilen balık nasıl olduysa bizde sarı prenses adını almıştır.
Yazının Devamını oku »
